ศูนย์ศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนอ่าวคุ้งกระเบน

คำอธิบาย


ศูนย์ศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนอ่าวคุ้งกระเบนมีชื่อเต็มว่า"ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ" แต่หลายคนจะเรียกย่อๆว่า"อ่าวคุ้งกระเบน"

ในอดีตเมื่อประมาณ 435 ถึง 345 ล้านปีก่อนหรือในยุคไซลูเรียน-ดีโวเนียน เขาคุ้งกระเบนและเทือกเขาอัมพวาเคยเป็นเกาะกลางทะเลมาก่อน เวลาต่อมาเมื่อเขาทั้งสองเกิดการผุกร่อนตามธรรมชาติจากความร้อนของแสงอาทิตย์ กระแสลม และการกัดเซาะของน้ำฝนจนกลายเป็นเศษหินน้อยใหญ่ จากนั้นถูกพัดพาลงมาทับถมบริเวณเชิงผาระหว่างเทือกเขาเป็นจำนวนมาก ประกอบกับในฤดูมรสุมมีคลื่นลมจัด กระแสน้ำทะเลซึ่งมีทิศทางจากเขาบ่อเตยปลายเทือกเขาอัมพวามุ่งไปทางเขาคุ้งกระเบน ได้พัดพาตะกอนทรายไปทับถมบริเวณบ้านเจ้าหลาวและแหลมเสด็จจนเกิดสันทรายขนาดใหญ่เชื่อมต่อเป็นแนวยาว ลักษณะทางธรณีเช่นนี้เรียกว่า สันดอนเชื่อมเกาะและปิดกั้นอ่าวคุ้งกระเบนออกจากทะเลหลวง กลายเป็นห้วงทะเลปิด มีลักษณะคล้ายปลากระเบน เมื่อน้ำทะเลค่อยๆลดระดับลง (เริ่มจากประมาณ 1500 ปีที่ผ่านมา) พื้นที่อ่าวคุ้งกระเบนในปัจจุบันจึงเป็นคุ้งน้ำรูปรี การขึ้นลงของกระแสน้ำได้พัดพาตะกอนดินเลนซึ่งมีขนาดเล็กและเบาว่าตะกอนทรายมาทับถมตามขอบอ่าวคุ้งกระเบนเป็นแนวยาว โดยเฉพาะบริเวณก้นอ่าวที่มีตะกอนดินเลนทับถมมากกว่าบริเวณอื่น ด้วยเหตุนี้ ก้นอ่าวจึงมีสังคมพืชป่าชายเลนที่อุดมสมบูรณ์



ตอนยืนอ่านประวัติอ่าวคุ้งกระเบน ข้าน้อยขอยกมือคาราวะหนึ่งจอกกับความมีน้ำอดน้ำทนของธรรมชาติที่นี่เลย กว่าจะปั้นแต่งอ่าวนี้ขึ้นมาได้ ต้องใช้เวลาหลายร้อยล้านปี ขบวนการทั้งหมดเป็นเพียงแค่เศษเสี้ยววินาทีของชีวิตมนุษย์คนหนึ่งจริงๆ ความพยายามของธรรมชาติครั้งนี้ทำให้ใจของทีมงานก้าวไปก่อนเท้าแล้ว
ซ้ายบน – ตลอดเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติในป่าชายเลนของอ่าวคุ้งกระเบนจะมีศาลาพร้อมป้ายคำอธิบายให้นักท่องเที่ยวได้เรียนรู้อยู่ทั้งหมด 13 ศาลา ใครสนใจเกร็ดความรู้อะไร ก็เข้าไปอ่านป้ายในแต่ละศาลาได้ สำหรับช่วงต้นทางนี้ ศาลานี้คือศาลา“ดงฝาด”ซึ่งเป็นศาลาที่สาม ส่วนป้ายในศาลาดงฝาดบอกเล่าความหมายระบบรากของไม้ในป่าชายเลน ระบบนี้มีโครงสร้างพิเศษกว่าไม้บกเนื่องจากเป็นรากที่อยู่ในสภาพน้ำท่วมขัง พื้นดินเป็นโคลนหรือทราย ต้นไม้ในป่าชายเลนจึงมีวิวัฒนาการของระบบรากที่แข็งแรงเพื่อช่วยพยุงลำต้นและเรือนยอดที่มีน้ำหนักมากให้ตั้งอยู่ได้อย่างมั่นคงบนดินเลนหลวมๆ จึงเกิดรากพิเศษต่างๆกันดังนี้ 1.รากค้ำยันหรือรากค้ำจุน ได้แก่รากโกงกาง และ 2.รากหายใจรูปแบบต่างๆคือ 2.1 รากหายใจรูปสะพานโค้ง ได้แก่ รากโกงกาง 2.2 รากหายใจรูปเข็มหมุดได้แก่ รากแสม รากลำพู 2.3 รากหายใจรูปหัวเข่า ได้แก่ รากฝาด รากโปรง รากประสัก และ 2.4 รากหายใจแบบพูพอนหรือแบบแผ่นกระดานตั้ง ได้แก่ รากตะบูน รากตะบัน (จากภาพ สำหรับรายชื่อศาลาทั้งหมด เริ่มจากศาลากำเนิดอ่าวคุ้งกระเบน ศาลาตอแสม ศาลาดงฝาด ศาลาป่าปลูก ศาลาปู่แสม ศาลาชมวิว ศาลาหมูดุด ศาลาคายัก ศาลาโกงกาง ศาลาป่าไม้-ประมง ศาลาลำพู ศาลาประมง ไปจนถึงศาลาที่สิบสามคือ ศาลาเชิงทรง)
ขวาบน – บรรยากาศตามรายทางของต้นโกงกางในป่าชายเลน
ซ้ายกลาง – “วงเวียนปู่แสม”เป็นทางเดินไม้บริเวณศาลาที่ห้า(หรือศาลาปู่แสม) มีลักษณะเป็นสี่แยกที่เชื่อมสี่เส้นทางคือ ถ้าเลี้ยวซ้าย(จากภาพนี้)ไป จะเป็นทางเดินไม้ไปทางเดินเลียบริมทะเลต่อ (ซึ่งเราควรเลือกเส้นทางนี้ก่อนเพื่อจะได้เก็บครบทุกเส้นทาง) ถ้าตรงไปก็ไปสะพานแขวน แต่ถ้าเลี้ยวขวาก็เป็นเส้นทางไปยังทางออกหรือจุดเริ่มต้นได้ (จากภาพ วงเวียนปู่แสมสร้างขึ้นล้อมต้นแสมขาวขนาดใหญ่ไว้ ชาวบ้านนิยมเรียกว่า“ปู่แสม” แต่ปัจจุบันต้นแสมขาวผุกร่อนไปตามกาลเวลาและเหลือเพียงซากตอไม้)
ซ้ายล่าง – ทางเดินไม้ช่วงต่อมาเป็นป่าโกงกางทั้งสองฟาก ให้ร่มเงาได้ดีท่ามกลางแดดจ้า เส้นทางนี้จะพานักท่องเที่ยวไปออกทางเดินเลียบริมทะเล
ขวากลาง – บรรยากาศพื้นน้ำของป่าโกงกางที่กระทบแสงแดด
ขวาล่าง – ทีมงานเดินออกมาจนพบทางเดินไม้ริมทะเลแล้ว (จากภาพ ตอนนี้มีนักท่องเที่ยวกลุ่มใหญ่นั่งเรียงรายอยู่ริมน้ำ ได้ฟีลผองเพื่อนมากๆ)




เก็บไฮไลต์ของอ่าวคุ้งกระเบนต่อ
ซ้ายบน – ทิวทัศน์ของทางเดินช่วงนี้แอบสวยเบาๆ
ขวาบน – บริเวณนี้คือสะพานแขวน นักท่องเที่ยวต้องเดินข้ามสะพานไป
ซ้ายกลาง – เส้นทางรอบข้างทำให้เราเห็นระบบรากไม้หน้าตาประหลาดๆ
ขวากลางบน – “อนุสรณ์หมูดุด”อยู่บริเวณศาลาที่เจ็ด(หรือศาลาหมูดุด) (จากภาพ ในอดีตทะเลบริเวณนี้เคยมีพะยูนอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก (ภาษาพื้นบ้านเรียกพะยูนว่า“หมูดุด”เพราะกินอาหารคล้ายวัวเล็มหญ้าหรือ“ดุด” บางคนก็เรียกว่า“วัวทะเล”) อาหารหลักของพะยูนคือ หญ้าทะเล หญ้าที่พะยูนกินได้แก่ หญ้าผมนางและหญ้าชะเงาใบยาว(หรือว่านน้ำ)ซึ่งมีมากมายในอ่าวคุ้งกระเบน ครั้งล่าสุดที่พะยูนเข้ามากินอาหารก็เมื่อปี พ.ศ.2549 หลังจากนั้นไม่มีรายงานการพบพะยูนเข้ามาหากินในอ่าวคุ้งกระเบนอีกเลย สาเหตุเนื่องจากความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งหญ้าทะเลในอ่าวคุ้งกระเบน ซึ่งเป็นอาหารหลักของพะยูนและเป็นแหล่งอาศัย หลบภัย วางไข่ ตลอดจนเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อนนานาชนิดมีปริมาณลดลงนั่นเอง)   
ซ้ายล่าง – “หอดูนก”มีความสูง 15 เมตร (จากภาพ เมื่อนักท่องเที่ยวขึ้นมาถึงชั้นบน เราจะพบเห็นนกสีสันสวยงามกว่า 120 ชนิดที่ออกหากินในอ่าวคุ้งกระเบน ซึ่งเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำ โดยนกที่พบบ่อยๆได้แก่ นกยางเปีย นกกินเปี้ยว นกยางเขียว นกอีแพรดแถบอกดำ นกจาบคาเล็ก ฯลฯ และในช่วงปลายฝนต้นหนาว ยังมีนกอพยพย้ายถิ่นจากไซบีเรียมาหาอาหารจำนวนมาก ก่อนจะเดินทางไปที่อื่นๆต่อด้วย เช่น นกอีก๋อยเล็ก นกอีก๋อยใหญ่ นกยางกรอกพันธุ์จีน นกยางโทนน้อย ฯลฯ หอดูนกนี้จึงเปรียบเสมือนห้องเรียนธรรมชาติที่เราสามารถใช้ประโยชน์ในการเรียนรู้พฤติกรรมของนกและความรู้เกี่ยวกับการสังเคราะห์แสงของเรือนยอดต้นไม้ ซึ่งช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดสภาวะโลกร้อนได้)
- ตามทีมงานขึ้นที่สูงกัน
ขวากลางล่าง – ระหว่างที่เดินขึ้นมา เราหันไปมองบันไดสักเล็กน้อย
ขวาล่าง – บรรยากาศชั้นบนสุด (จากภาพ ตรงกลางเป็นบันไดที่นักท่องเที่ยวเดินขึ้นมา รอบข้างจะมีพื้นที่ให้นั่ง ขณะที่ทางขวาเป็นจุดชมวิวท้องทะเลของอ่าวคุ้งกระเบน)

 


 

ยังอยู่บนหอดูนก
บน – ทิวทัศน์กว้างไกลและสะอาดตาของอ่าวคุ้งกระเบน(บนหอดูนกชั้นบนสุด)
- คราวนี้ได้เวลาลงจากหอดูนก แล้วไปอื่นต่อ
ซ้ายบน – ทางเดินช่วงถัดมาเป็นจุดเรียนรู้ชื่อต้นไม้ที่หลายคนอาจไม่รู้จัก นักท่องเที่ยวจะได้เห็นทั้งต้นและคำอธิบายไปพร้อมๆกัน สำหรับชื่อต้นไม้มีตีนเป็ดทราย แคทะเล หงอนไก่ทะเล ตาตุ่มทะเล ต่อใส้ และมะนาวผี
ขวาบน – ทางเดินไม้บริเวณนี้มีต้นไม้ขึ้นขวางอยู่
ซ้ายกลาง – สะพานไม้
ซ้ายล่าง – ทางเดินไม้ในป่าชายเลนช่วงท้ายก่อนจะถึงทางออก
ขวาล่าง – จากถนนใหญ่ เมื่อผ่านประตูอ่าวคุ้งกระเบนมา จะเป็นถนนคอนกรีตเข้าสู่ด้านใน ตลอดขวามือของถนนคอนกรีตจะมีแผงสินค้าเรียงเป็นแถวยาวอยู่ประมาณ 10 ร้าน ลักษณะแผงเป็นเต็นต์พับ โต๊ะ ร่มตลาดนัด ถังแช่น้ำแข็ง และซุ้ม ขณะเดียวกัน ทางออกจากทางเดินไม้ของอ่าวคุ้งกระเบนก็มีซุ้มศาลาจำหน่ายเครื่องดื่มและของกินอยู่หนึ่งร้านเช่นกัน สำหรับข้าวของโซนถนนคอนกรีตเริ่มจากสินค้าบริโภคก็มีชากาแฟและน้ำผลไม้หัวเชื้อ(เช่น นมเย็น คาปูชิโน มอกค่า ลาเต้ มอลต์รสช็อกโกแลต โกโก้ โอเลี้ยง นมสด ชาเขียว ชาไข่มุก ชาไทย ชามะนาว แคนตาลูป กีวี่ องุ่น บลูเบอร์รี เผือก ฯลฯ) ผลไม้ดอง(เช่น องุ่น มะดัน มะกอก ฯลฯ) มะพร้าวเผา มะพร้าวสด ขนมจาก ของปิ้งต่างๆ(คือ ลูกชิ้นหมู ลูกชิ้นเนื้อ ไส้กรอก และไข่ทรงเครื่อง) ข้าวโพดคลุกเนย หอยนางรมซีฟู้ด ยำปูม้า ปูม้านึ่ง กะปิ ดอกเกลือ พริกไทยดำ สละสุมาลี ไอศกรีมหลอด ปลาข้าวสารแห้ง ปลาสีเสียดแห้ง หมึกกะตอยไข่และหมึกแบนเสียบไม้ ส่วนในลังแช่เย็นมีน้ำใบเตย น้ำสำรอง น้ำมะพร้าว น้ำเก๊กฮวย และน้ำวิตามินวอเตอร์ ขณะที่สินค้าอุปโภคมีผ้าเย็น เสื้อมัดย้อมสตรี รวมทั้งสินค้าที่ระลึกและเครื่องประดับ(เช่น เปลือกหอยประดับ โมบายเปลือกหอย สายรัดข้อมือซิลิโคน สายข้อมือหอยเบี้ย พวงกุญแจ ดินสอที่ระลึก กำไลหนัง กำไลลูกปัด ต่างหูหอย ตุ๊กตาเปลือกหอย ฯลฯ) ส่วนซุ้มศาลาตรงทางออกจำหน่ายสละลอยแก้ว ไอศกรีม(แท่ง ถ้วย และโคน) มันฝรั่งทอดกรอบ(รสต่างๆเช่น ซาวครีมและหัวหอม โนริสาหร่าย เอกซ์ตราบาร์บีคิว ฯลฯ) ขนมอบกรอบ(รสพริกหยวกและรสมะเขือเทศ) ขนมซีเรียลสอดไส้ช็อกโกแลต ข้าวเกรียบปลาหมึกทรงเครื่อง และในตู้เย็นยังมีน้ำนมถั่วเหลือง น้ำผลไม้ผสมวุ้นมะพร้าว น้ำส้มผสมเนื้อส้ม เครื่องดื่มให้พลังงาน เครื่องดื่มชูกำลัง และนมเปรี้ยวรสผลไม้รวม แต่สิ่งที่เหมือนกันทั้งสองโซนคือ รายการเครื่องดื่มแช่เย็นดังต่อไปนี้ ชาเขียว(รสต่างๆ เช่น น้ำผึ้งผสมมะนาว ชาเขียวญี่ปุ่นสูตรต้นตำรับ องุ่นเคียวโฮผสมวุ้นมะพร้าว ฯลฯ) น้ำดื่ม และน้ำอัดลม


TODAY THIS MONTH TOTAL
25 265 73873
Copyright : 2018 KarnDernTang.com ขอสงวนลิขสิทธิ์เนื้อหาในเว็บไซต์ตามกฎหมาย ห้ามทำซ้ำหรือคัดลอกโดยไม่ได้รับอนุญาต

บริษัทรับทำเว็บไซต์ Design By cw.in.th

Scroll To Top