ธาตุตาดทอง (ธาตุก่องข้าวน้อย)

คำอธิบาย


ธาตุตาดทอง(หรือ"ธาตุถาดทอง")ที่หลายคนรู้จักในชื่อ"ธาตุก่องข้าวน้อย"เป็นเจดีย์เก่าแก่สมัยขอม สร้างขึ้นระหว่างพุทธศตวรรษที่ 23-25 ลักษณะสถาปัตยกรรมธาตุตาดทองเป็นเจดีย์มณฑปยอดบัวเหลี่ยมในผังสี่เหลี่ยมจัตุรัสและสร้างแบบก่ออิฐถือปูน ส่วนฐานตอนล่างเป็นฐานเขียงรองรับฐานบัวท้องไม้ลูกแก้วอกไก่ ขณะที่มณฑปทำย่อเก็จ(ซึ่งมีซุ้มพระทั้ง 4 ทิศ) สำหรับยอดซุ้มหน้านาง ภายในประดับด้วยปูนปั้นลายพรรณพฤกษา เสาซุ้มเป็นลายแสงตะวันประดับกระจก บริเวณยอดเป็นบัวเหลี่ยม ทำย่อเก็จเป็นรูปบัวเหลี่ยม มีเครื่องยอดซ้อนกัน 3 ชั้น

โดยรอบธาตุตาดทองมีใบเสมาสมัยทวารวดีและกลุ่มเจดีย์จำลองทรงบัวเหลี่ยม ด้านหน้าธาตุตาดทองยังมีอูบมุงแบบพื้นถิ่นอีสาน ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัยฝีมือช่างพื้นถิ่นอีสานด้วย เอกลักษณ์ของธาตุตาดทองมีความคล้ายกับพระธาตุศรีโคตรบูรณ์ที่แขวงคำม่วนประเทศลาวและพระธาตุอานนท์ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร

สำหรับความเป็นมาของธาตุตาดทองอาจเกี่ยวเนื่องกับประวัติการสร้างพระธาตุพนมดังนี้

หลังจากทราบข่าวการบูรณะพระธาตุพนม ผู้คนในอำเภอรัตนบุรีก็รวบรวมวัตถุมงคลเพื่อนำไปบรรจุไว้ในพระธาตุพนม แต่เมื่อเดินทางถึงบ้านตาดทอง ชาวรัตนบุรีก็พบชาวบ้านสะเดาในตำบลตาดทอง(ที่ไปช่วยบูรณะพระธาตุพนม)เดินทางกลับมาเนื่องจากการบูรณะพระธาตุพนมเสร็จสิ้นแล้ว ทุกคนจึงพร้อมใจสร้างเจดีย์เพื่อบรรจุของมีค่าที่นำมาแทน ชาวบ้านสะเดาได้นำถาดทอง(ที่ใช้อัญเชิญของมีค่าเพื่อนำไปบรรจุไว้ในพระธาตุพนม)มารองรับของมีค่าที่ชาวรัตนบุรีจะนำไปบรรจุในเจดีย์(ที่กำลังสร้าง) จึงเรียกธาตุแห่งนี้ว่า“ตาดทอง”หรือ“ถาดทอง”

และอาจเกี่ยวข้องกับนิทานพื้นบ้าน“ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่”ด้วย เรื่องของลูกชายที่ทำนาตั้งแต่เช้า แต่มารดามาส่งข้าวสาย จึงหิวจนตาลาย อารมณ์ชั่ววูบทำให้ลูกชายกระทำมาตุฆาตด้วยเหตุเพียงเพราะข้าวที่นำมาน้อยเกินไป แต่เมื่อกินอิ่ม ข้าวก็ยังไม่หมด ถึงได้สติและสำนึกผิด จึงสร้างเจดีย์เพื่ออุทิศส่วนกุศล ขออโหสิกรรม และเป็นการล้างบาป

กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานธาตุตาดทองในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 27 กันยายน 2479 และประกาศกำหนดเขตที่ดินในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 15 มกราคม 2552 เนื้อที่ 1 ไร่ 3 งาน 59 ตารางวา โบราณสถานแห่งนี้ได้รับการบูรณะครั้งหลังสุดในปี พ.ศ.2545



ตั้งแต่ประถม ก็ได้ยินนิทาน“ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่”แล้ว แต่พอมาสัมผัสสถานที่จริง ถึงรู้ข้อมูลเพิ่มเติมจากชาวบ้านและผู้เฒ่าผู้แก่ที่บอกเล่าเก้าสิบว่า ที่นี่ไม่น่าจะใช่ธาตุ“ก่องข้าวน้อย”(ตามที่ทีมงานเคยรู้มา) ถึงแม้ธาตุแห่งนี้จะมีชื่อเสียงตามนิทานพื้นบ้านก็ตาม แต่กลับเป็นธาตุอีกแห่งในวัดทุ่งสะเดา(ที่มีความเกี่ยวข้องมากกว่า) แต่กระนั้น ด้วยความมีชื่อเสียงและความสวยงามของตัวธาตุเอง ก็ทำให้ผู้คนแวะเวียนมาไม่ขาดสาย
บน – ธาตุตาดทองเป็นเจดีย์ที่ออกแบบงดงาม ตั้งอยู่บนพื้นที่กลางทุ่งนาในตำบลตาดทองและแวดล้อมด้วยต้นไม้ร่มรื่น (อนึ่ง เราไม่ควรเรียกสถานที่แห่งนี้ว่า“พระธาตุ”เนื่องจาก ภายในเจดีย์มิได้บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ(หรือพระอัฐิของพระพุทธเจ้า)ไว้ แต่เป็นการบรรจุสิ่งของมีค่าตามประวัติการสร้างพระธาตุพนมหรือสร้างเพื่อขออโหสิกรรมกับความผิดที่ก่อขึ้นตามนิทานพื้นบ้าน ดังนั้นจึงควรเรียก“ธาตุ”จึงจะถูกต้อง)

 

 


ไปเดินชมรอบธาตุตาดทองกัน
ซ้ายบน – ตำแหน่งภาพของธาตุตาดทอง(จากทางทิศเหนือ)ทำให้เราเห็นตัวเจดีย์เอียงไปทางขวาเล็กน้อย
ขวาบน – ในภาษาอีสานเรียกเจดีย์ที่บรรจุสิ่งของศักดิ์สิทธิ์หรือประดิษฐานพระพุทธรูปว่า“อูบมุง” สำหรับอูบมุงที่ธาตุตาดทองจะอยู่ทางทิศตะวันออกของเจดีย์ ภายในบรรจุพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัย ผู้คนต่างก็มากราบไหว้กัน
ซ้ายกลางบน – ด้านหน้าทางทิศเหนือ(หรือทางซ้ายของภาพ)มีใบเสมาสมัยทวารวดีบริเวณมุมซ้ายและขวา ขณะที่ทิศตะวันตก(หรือทางขวาของภาพ)จะมีทางเข้าธาตุตาดทองอยู่ ซึ่งด้านอูบมุงฝั่งตรงข้ามก็มีทางเข้าลักษณะเดียวกัน 
ซ้ายกลางล่าง – บริเวณรอบธาตุตาดทองมีเจดีย์จำลองทรงบัวเหลี่ยมด้วย
ขวากลาง – คราวนี้เรามาดูรายละเอียดของเจดีย์บ้าง ธาตุตาดทอง(หรือธาตุก่องข้าวน้อย)มีโครงสร้างเป็นเจดีย์ก่ออิฐถือปูน มีฐาน 2 ชั้น ทำเป็นเอวขันตามแบบฉบับสถาปัตยกรรมล้านช้าง มีเรือนธาตุเป็นทรงสี่เหลี่ยมและมีซุ้มจระนำอยู่สี่ทิศ ตัวธาตุสูงประมาณ 10 เมตร โดยแบ่งเป็น 3 ส่วนคือ
1. ส่วนฐาน กว้างด้านละ 2 เมตร ลักษณะเป็นบัวคว่ำบัวหงายลดหลั่นกันเป็นเอวขันปากพานและย่อมุมไม้สิบสองทั้งสี่มุม ด้านบนของฐานจะผายออกเพื่อรับเรือนธาตุ ส่วนฐานสูงประมาณ 3 เมตร
2. เรือนธาตุ เป็นทรงสี่เหลี่ยม ทำซุ้มจระนำเป็นลายกระหนกประดับ ที่เสาซุ้มจระนำมีดอกจันทร์เทศขนาดใหญ่ประดับเสาละ 1 ดอก ส่วนที่เป็นเรือนธาตุผายออกไปเพื่อรับกับส่วนยอดธาตุ
3. ยอดธาตุ จะแปลกกว่าสถาปัตยกรรมล้านช้างทั่วไป กล่าวคือมีปลียอดเล็กๆแซมอยู่ทั้งสี่ด้าน โดยเสริมยอดกลางให้โดดเด่นขึ้น ตัวยอดแซมไม่ได้ทำเป็นซุ้ม ทำแต่เพียงอิงฐานของยอดกลางไว้เท่านั้น ลักษณะยอดทำเป็นทรงหีบมีกลีบบัวอยู่ที่โคนหีบ สูงชะลูดขึ้นไปสู่คอขวด แล้วหยักเป็นเอวขันคั่นกับยอดธาตุเพื่อให้ตัวยอดดูโดดเด่น ส่วนยอดธาตุสูงประมาณ 4 เมตร
(จากภาพ คนที่มาบนบานศาลกล่าว แล้วสัมฤทธิ์ดังใจหวัง จะนำ
รูปปั้นควายมาถวายบนฐานเจดีย์อย่างที่เห็น)
- นอกจากธาตุตาดทองที่ผู้คนมาสักการะแล้ว ยังมีโซนห้องแถวปูนที่เปิดเป็นล็อกสินค้าหลายเจ้า แต่ส่วนใหญ่จะเป็นของใช้และสินค้าที่ระลึกมากกว่า เราไปดูตัวอย่างสักสองร้านกัน
ซ้ายล่าง – สำหรับของกินจะเป็นเครื่องดื่มและของกินเล่น ตัวอย่างของล็อกนี้เช่น ชาเย็น น้ำกระเจี๊ยบ ชาเขียว นมเย็น น้ำลำไย น้ำมะพร้าว น้ำส้ม น้ำสตรอว์เบอร์รี น้ำกีวี่ ขนมเปี๊ยะ ลูกชุบ กะหรี่ปั๊บ พายกรอบ มะยมดอง มะกอกดอง มะม่วงดอง ลูกอม ข้าวเกรียบ ทองม้วนกรอบ ของขบเคี้ยว ฯลฯ รวมทั้งทิชชู่ ไฟแช็ก ของเล่น แป้งเด็ก ยาแก้หวัด และยาดม
ขวาล่าง – ขณะที่ของใช้อีกล็อกหนึ่งมีตัวอย่างดังนี้ เสื้อที่ระลึก“ธาตุก่องข้าวน้อย” แคน โหวด พัดพับ กระติบ ขลุ่ย กล่องแมลงที่ระลึก ดินสอที่ระลึก ตะกร้า ป้ายมงคล โมบายอลูมิเนียม กบไม้ จักจั่นของเล่น ฯลฯ

TODAY THIS MONTH TOTAL
31 878 14339
Copyright : 2018 KarnDernTang.com ขอสงวนลิขสิทธิ์เนื้อหาในเว็บไซต์ตามกฎหมาย ห้ามทำซ้ำหรือคัดลอกโดยไม่ได้รับอนุญาต

บริษัทรับทำเว็บไซต์ Design By cw.in.th

Scroll To Top